Ψευδείς ειδήσεις στην υγεία και η αποδόμηση της επιστημονικής αυθεντίας: Η συνεργασία δημοσιογράφων και ειδικών ως αντίδοτο στην παραπληροφόρηση

Η ευρεία χρήση των διαδικτυακών πηγών και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης περιλαμβάνει μια σειρά από πλεονεκτήματα για το κοινό, την ίδια στιγμή όμως, κρύβει σημαντικούς κινδύνους και προκλήσεις που μπορεί να έχουν επιζήμια αποτελέσματα για τη δημόσια υγεία. Η πανδημία τoυ κορωνοϊού οδήγησε, μεταξύ άλλων, στην αναβίωση του αντιεμβολιαστικού κινήματος, καθώς η διστακτικότητα των πολιτών απέναντι στα προσφάτως αναπτυχθέντα εμβόλια εντάθηκε από τη διασπορά ψευδών ισχυρισμών και θεωριών συνωμοσίας στα ΜΚΔ.  Ο καταιγισμός παραπλανητικών και ψευδών ειδήσεων ισχυρισμών σχετικά με την προέλευση του ιού, τη σύσταση των εμβολίων και τα κίνητρα του εμβολιασμού εξελίχθηκε σε μια συστηματική προσπάθεια αμφισβήτησης της επιστημονικής γνώσης και αποδόμησης της αξιοπιστίας των ειδικών. Εξάλλου, στην εποχή της μετα-αλήθειας οι ισχυρισμοί σπανίως υποβάλλονται στην βάσανο της επιστήμης, αρκεί να μπορούν να προσαρτώνται αποτελεσματικά στις συναισθηματικές ανάγκες και τις υποκειμενικές πεποιθήσεις των πολιτών, ενισχύοντας έτσι τη δυσπιστία έναντι της επιστημονικής κοινότητας. Αν και πολλά έχουν γραφτεί για τον τρόπο που παρουσιάστηκε η πανδημία στα ΜΜΕ και τις συνέπειες αυτής της πλαισίωσης στις στάσεις του κοινού,  η μελέτη της συνεργασίας των ειδικών με τα ΜΜΕ για την αποτελεσματική επικοινωνία των μηνυμάτων υγείας παραμένει περιορισμένη ή υποβαθμισμένη στην ευρύτερη συζήτηση.

Στέλιος Παπαθανασόπουλος: «Τους κανόνες τους επιβάλλει η ίδια η κοινωνία»

Η νέα γενιά χρησιμοποιεί το Instagram και το TikTok. Στην πολιτική επικοινωνία αυτά τα δύο μέσα προσφέρουν το λεγόμενο politainment, τη σύζευξη της πολιτικής και της διασκέδασης. Προσφέρουν τον πολιτισμό της εικόνας και μας οδηγεί να έχουμε μια διαρκή απόσπαση προσοχής, με μεγάλο αντίκτυπο στην ενημέρωση.

Ο CoViD-19 και τα Μέσα Ενημέρωσης: Καταστροφή ή Αναγέννηση;

Τα μέσα ενημέρωσης θεωρούνται σημαντικό στοιχείο της κοινωνικής υπερδομής. Οι κυβερνήσεις έχουν αντιδράσει στην πανδημία CoViD-19 παρέχοντας υποστήριξη έκτακτης ανάγκης, αλλά παραμελούν τον δομικό κοινωνικό μετασχηματισμό. Η επαγγελματική δημοσιογραφία αυξάνει σε εκτίμηση και αξιοπιστία, αλλά το επιχειρηματικό μοντέλο που βασίζεται στα διαφημιστικά έσοδα καταρρέει. Αυτό είναι το αποτέλεσμα έρευνας που διεξήχθη από μελετητές του ερευνητικού έργου Media for Democracy Monitor 2020 (MDM 2020), το οποίο πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του ερευνητικού φορέα The Euromedia Research Group με συμμετοχή χωρών από όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2020.