Η διαφάνεια ως η νέα κανονιστική νόρμα της δημοσιογραφίας

Η ανάπτυξη της ψηφιακής δημοσιογραφίας σε συνδυασμό με την αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στα παραδοσιακά  μέσα ενημέρωσης έχει οδηγήσει σε μια μεταστροφή από τη νόρμα της αντικειμενικότητας στη νόρμα της διαφάνειας, καθώς η τελευταία μοιάζει να αποτελεί την καταστατική συνθήκη παραγωγής των ειδήσεων στο χώρο του διαδικτύου. Η αλήθεια του δημοσιογραφικού λόγου θα πρέπει να εδράζεται στην διαφάνεια, καθώς η τελευταία είναι αυτή που διαφοροποιεί τους δημοσιογράφους από τους υπόλοιπους παραγωγούς περιεχομένου.

Advertisements

Τηλεοπτικός αναπρογραμματισμός: Πρόκειται για μία καλοκαιρινή τηλεοπτική πρακτική;

Οι τηλεοπτικές επαναλήψεις ή, καλύτερα, η στρατηγική των τηλεοπτικών σταθμών να αναπρογραμματίζουν παλαιότερες τηλεοπτικές σειρές, σίριαλ ή εκπομπές σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους και σε καθημερινή βάση αποτελεί μία γνωστότατη πρακτική των τηλεοπτικών σταθμών σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Ελλάδα, ο θερινός προγραμματισμών των κρατικών και, κυρίως, των ιδιωτικών καναλιών έχει συνδεθεί ως επί το πλείστον με την προβολή κωμικών σειρών και σίριαλ παλαιότερων δεκαετιών. Ωστόσο, προτού ο αναπρογραμματισμός «ληγμένων» τηλεοπτικών προϊόντων σε διαφορετικές χρονικές ζώνες (αλλά και στην prime time) αποτελέσει μία προσφιλή τακτική των ελληνικών τηλεοπτικών σταθμών, είχε προηγηθεί η δοκιμή και η παγίωσή του στα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα ήδη από τη δεκαετία του 1950.

#hashtag: H διάχυση της καινοτομίας

Στη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν πλέον σημεία αναφοράς και τρόπο επικοινωνίας για μια ολόκληρη γενιά η οποία χαρακτηρίζεται είτε ως «Millennials είτε ως «i-γενιά». Με την έλευση του microblogging, έχουν αναδυθεί νέα επικοινωνιακά εργαλεία που επιτρέπουν στους χρήστες την αποστολή σύντομων γραπτών μηνυμάτων περιλαμβάνοντας δύο ή τρεις προτάσεις, για παράδειγμα τα τιτιβίσματα/δημοσιεύσεις στο Twitter, η ανταλλαγή μηνυμάτων σε ιστοσελίδες, όπως το Facebook, η ευρεία χρήση του Instagram και του snapchat. Η χρήση του «hashtag», το οποίο κυριαρχεί στα social media, ειδικά στο Twitter και στο Instagram, είναι σχεδόν συνυφασμένη με το microblogging.

Η διαρκής επέλαση των ριάλιτι

Το Survivor, τοποθετούμενο στον πυρήνα της πολιτικής οικονομίας των μέσων επικοινωνίας, δεν αποτελεί απλώς σύμπτωμα της υπάρχουσας παθολογίας του τηλεοπτικού πεδίου όπου η λογική της αγοράς κυριαρχεί, αλλά κάτι περισσότερο. Επιβεβαιώνει ότι στις μέρες μας και παρά την ραγδαία άνοδο του διαδικτύου και τη σύγκλιση των μέσων επικοινωνίας η τηλεόραση εξακολουθεί να αποτελεί το πεδίο της κοινής μας αναφοράς, τη φαντασιακή μας πλατεία που υποκαθιστά την κοινωνική πραγματικότητα.

Η χαμένη εμπιστοσύνη στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης

Από τις κύριες προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι η αμφισβήτηση της αξιοπιστίας των πληροφοριών που μεταδίδουν. Όπως έδειξε μεγάλη έρευνα του Ινστιτούτου Reuters για τη μελέτη της δημοσιογραφίας (2017), οι περισσότεροι καταναλωτές περιεχομένου δεν εμπιστεύονται πια τα παραδοσιακά Μέσα ενημέρωσης, αλλά συγχρόνως έχουν γίνει περισσότερο καχύποπτοι και με τα Social Media. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση της Ελλάδας.

Ο δημοσιογράφος πολυεργαλείο

Ο σύγχρονος δημοσιογράφος απαιτείται πλέον να έχει νέες και ποίκιλες επαγγελματικές δυνατότητες για να ανταπεξέλθει σε μία άκρως ανταγωνιστική αρένα. Η εξειδίκευση σε συγκεκριμένο πεδίο, όπως σύνταξη, φωτογραφία, σχεδίαση, έρευνα έχει πλέον πεθάνει. Οι δημοσιογραφικοί οργανισμοί αναζητούν δημοσιογράφους που μπορούν να αναλάβουν διαφορετικά είδη εργασίας στο πλαίσιο της συντακτικής ομάδας (multitasking) και να είναι αρκετά ευέλικτοι για να εργαστούν για διαφορετικά μέσα ακόμη και ταυτόχρονα.

Ο Τύπος ως «Αντίπαλος»

Η εχθρική σχέση μεταξύ των πολιτικών και των μέσων ενημέρωσης σε πολλές χώρες, ιδίως σε όσες υφίστανται οικονομική, πολιτική, αλλά και πολιτιστική κρίση, δεν είναι τόσο καινούργια, όσο υποστηρίζεται. Στην πράξη, είναι τόσο παλιά, όσο και η ίδια η σύγχρονη δημοκρατία. Όμως, η διαπάλη για την υπεροχή μεταξύ των πολιτικών, δημοσιογράφων και μέσων ενημέρωσης έχει οδηγήσει σε μια καθόλου ευνοϊκή κάλυψη και σχολιασμό της πολιτικής και ίσως, επακόλουθα, στην αύξηση του κυνισμού των πολιτών απέναντι τόσο στους πολιτικούς, όσο και στα μέσα ενημέρωσης και τους δημοσιογράφους. Τα νέα μέσα ενημέρωσης δεν διαφέρουν στην ουσία από τα παλαιότερα, στην πράξη λειτουργούν με γνώμονα τα ίδια, αν και κεκαλυμμένα οικονομικά κίνητρα και η δημόσια δυσαρέσκεια έχει απογειωθεί, καθώς πολλαπλασιάζεται από «post» σε «post» και τα συνακόλουθα like. Αν και το μέλλον της πολιτικής επικοινωνίας δεν είναι προδιαγεγραμμένο, υπάρχουν λόγοι τόσο για αισιοδοξία, όσο και για ανησυχία.