Ψηφιακές πλατφόρμες και δημοκρατία

Οι ψηφιακές πλατφόρμες κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό στις δημοκρατίες μας; Και τι πρέπει να κάνουν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής γι’ αυτές; Αυτά ήταν τα κεντρικά ερωτήματα για μια πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου Ρόιτερ σχετικά με τα μέσα ενημέρωσης και τη δημοκρατία.
 Στην έρευνα, οι μελετητές ενδιαφέρονται να διακρίνουν πώς το κοινό σε διάφορες χώρες βλέπει και σκέφτεται για τις διάφορες πλατφόρμες που, στην πράξη, αποτελούν ένα μεγάλο μέρος της ψηφιακής δημόσιας σφαίρας. Αν αναζητήσει κανείς στην κοινή γνώμη απαντήσεις στο ερώτημα αν οι ψηφιακές πλατφόρμες βοηθούν ή βλάπτουν τη δημοκρατία, η συνολική απάντηση είναι και τα δύο. Η έρευνα καταγράφει μια ευρύτερη ευαισθητοποίηση του κοινού για μια σειρά ζητημάτων που σχετίζονται με τις ψηφιακές πλατφόρμες, όπως η διάδοση της παραπληροφόρησης, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία ψευδούς περιεχομένου και οι προβληματικές πρακτικές συλλογής δεδομένων.

Η διαρκής γοητεία του διαδικτύου

Το διαδίκτυο καθίσταται το πιο γοητευτικό μέρος της σύγχρονης επικοινωνίας καθώς συνεχώς μετεξελίσσεται. Μετά το Web2 ήρθε πλέον το Web3, για να περιγράψει τη νέα εποχή του διαδικτύου, που βασίζεται στην τεχνολογία blockchain και ελέγχεται από τους χρήστες του, καθιστώντας το ένα γοητευτικό μέσο διανομής. Το διαδίκτυο συνεχώς αναπτύσσεται και αλλάζει. Δεν είναι μόνο οι ιστοσελίδες και οι πλατφόρμες που έρχονται και φεύγουν από την επικαιρότητα, αλλά κι ο ίδιος ο κώδικας πάνω στον οποίο βασίζεται το διαδίκτυο αλλάζει συνεχώς και για αυτό συνεχίζει να γοητεύει την πλειονότητα των ανθρώπων που έχουν μετατραπεί σε χρήστες του.

Η Σαθρή «Αρχιτεκτονική» ενός Γενναίου Ψηφιακού Κόσμου

Στο σύγχρονο επικοινωνιακό πεδίο, όπου η λογική της επικοινωνίας μέσω πλατφορμών είναι κυρίαρχη, ο ψηφιακός μετασχηματισμός εισέρχεται σε μια νέα φάση όχι μόνο λόγω της αναδιάταξης που προκαλεί η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης αλλά και λόγω της κυρίαρχης θέσης που έχουν αποκτήσει οι τεχνολογικοί κολοσσοί στη διανομή της πληροφορίας. Με τις αποφάσεις τους, όπως αυτή του ιδρυτή της Meta Mark Zuckerberg, που καταργεί τις διαδικασίες διακρίβωσης γεγονότων (fact-checking) από τις πλατφόρμες του, ενισχύεται η ήδη «ταραχώδης» εξέλιξη του επικοινωνιακού πεδίου απέναντι σε ένα μιντιακό σύστημα που επιδιώκει εναγωνίως τη βιωσιμότητά του μέσω νέων επιχειρηματικών μοντέλων και ταυτόχρονα επιζητάει τη βελτίωση της αυτονομίας του και την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του. Ο Mark Zuckerberg ουσιαστικά φαίνεται να αντιμετωπίζει το fact-checking ως ακτιβισμό. Αδυνατεί να αντιληφθεί ότι πρόκειται για μια θεμελιώδη διαδικασία που απορρέει από τα τρωτά σημεία του ψηφιακού επικοινωνιακού πεδίου με στόχο να τα μετριάσει και για αυτό την εξισώνει εμμέσως με μηχανισμό προώθησης σκοπιμοτήτων ή λήψης θέσεων από τους διακριβωτές γεγονότων (fact-checkers).