Από τη Μεγάλη Οθόνη στις Πλατφόρμες: Πώς αλλάζει ο χάρτης για σκηνοθέτες και σεναριογράφους

Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Οπτικοακουστικών Μέσων, μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης με έδρα το Στρασβούργο, δημοσίευσε τη νέα έκδοση της μελέτης του με τίτλο «Συγγραφείς και σκηνοθέτες κινηματογραφικών ταινιών και τηλεοπτικών/SVOD σειρών». Η έκθεση αναλύει τα δεδομένα σχεδόν 39.000 δημιουργών (σεναριογράφων και σκηνοθετών) που συμμετείχαν σε ευρωπαϊκές παραγωγές κατά την περίοδο 2015–2024.
Τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης
1. Υψηλή ανανέωση δυναμικού και εργασιακή επισφάλεια, ειδικά στον κινηματογραφικό κλάδο.
2. Η τηλεόραση και οι πλατφόρμες (SVOD) προσφέρουν περισσότερες θέσεις εργασίας, οι οποίες όμως καταλαμβάνονται από μικρότερο αριθμό επαγγελματιών.
3. Περιορισμένη κινητικότητα («γέφυρες») μεταξύ του τηλεοπτικού/SVOD τομέα και του κινηματογράφου.
4. Κυριαρχία του μοντέλου «film d’auteur» (κινηματογράφος του δημιουργού) στις ευρωπαϊκές ταινίες.

Σε ποιον ανήκουν τα μέσα ενημέρωσης της Ευρώπης;

Το έργο European Ownership Monitor (EurOMo) βάζει στον χάρτη 700 μέσα ενημέρωσης και τους πραγματικούς «ελεγκτές» τους δίνοντας τη δυνατότητα αναζήτησης σε κάθε ψηφιακό χρήστη στο πλαίσιο μιας ειδικά σχεδιασμένης πλατφόρμας. Η νέα έκδοση του Παρατηρητηρίου Ιδιοκτησίας των Ευρωπαϊκών Μέσων Ενημέρωσης (Euromedia Ownership Monitor – EurOMo) είναι πλέον διαθέσιμη στο κοινό, με μια ανασχεδιασμένη μηχανή αναζήτησης που επιτρέπει σε δημοσιογράφους, ρυθμιστικές αρχές και πολίτες να ιχνηλατούν την ιδιοκτησία και τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης πέρα από τα εθνικά σύνορα. Σύμφωνα με την εθνική έκθεση για την Ελλάδα, η οποία συντάχθηκε από τον Καθηγητή Στέλιο Παπαθανασόπουλο, τον Επίκουρο Καθηγητή Αχιλλέα Καραδημητρίου και την Επίκουρη Καθηγήτρια Κατερίνα Σταυριανέα, η ιδιοκτησιακή διαφάνεια των ΜΜΕ στην Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς ένα ζήτημα τυπικής κανονιστικής συμμόρφωσης. Αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη διασφάλιση του πλουραλισμού, τον περιορισμό των συγκρούσεων συμφερόντων και την προστασία της ποιότητας της δημοκρατικής επικοινωνίας και της ενημέρωσης των πολιτών.

Εκδότες εναντίον Google: η διαμάχη συνεχίζεται

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εκδοτών (EPC) υπέβαλε επίσημη καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά των Google LLC και Alphabet Inc., υποστηρίζοντας ότι καταχρώνται τη δεσπόζουσα θέση τους στις γενικές υπηρεσίες αναζήτησης, κατά παράβαση του άρθρου 102 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο επίκεντρο της καταγγελίας βρίσκονται οι λειτουργίες «AI Overviews» και «AI Mode» που έχουν ενσωματωθεί στην Αναζήτηση Google.

Η πρωτοβουλία αυτή συμπληρώνει τη δράση επιβολής που ανακοίνωσε η Επιτροπή στις 9 Δεκεμβρίου 2025, όταν επιβεβαίωσε ότι άνοιξε επίσημη αντιμονοπωλιακή έρευνα για να εξετάσει εάν η Google έχει παραβιάσει τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ χρησιμοποιώντας περιεχόμενο εκδοτών ιστού, καθώς και περιεχόμενο που αναρτάται στην πλατφόρμα YouTube, για σκοπούς τεχνητής νοημοσύνης. Το EPC χαιρετίζει την έναρξη της έρευνας ως έγκαιρη και αναγκαία.