Fake news: Η εποχή της ‘μετα-αλήθειας’ και ο ρόλος των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης

Τα αποτελέσματα των Αμερικανικών εκλογών και του Βρετανικού δημοψηφίσματος το 2016 έφεραν στο προσκήνιο τα λεγόμενα fake news, δηλαδή τις κατασκευασμένες ή ψεύτικες ειδήσεις. Το παρόν άρθρο μετά από μια σύντομη ιστορική αναδρομή στην διασπορά ψευδών ειδήσεων από τα ΜΜΕ, επικεντρώνεται στις Αμερικανικές εκλογές του 2016 και στο Βρετανικό δημοψήφισμα που διεθνώς έχουν θεωρηθεί ως σημεία αναφοράς στη σύγχρονη ιστορία της διασποράς ψευδών ειδήσεων. Το άρθρο εστιάζει στον καταλυτικό ρόλο που έπαιξαν οι αλγόριθμοι και οι πλατφόρμες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης καθώς και τις επιπτώσεις που έχουν στην δημοσιογραφία και την δημοκρατία, εξετάζοντας συγχρόνως και την περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας, και τους τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου.

Social media και δημοσιογράφοι: Χτίζοντας ένα ισχυρό “brand name”

Αν και το 2018 ήταν σίγουρα μια “ατυχής” χρονιά για τα social media, η οποία σημαδεύτηκε από σκάνδαλα αναφορικά με την παραβίαση της ιδιωτικότητας των χρηστών (Facebook), αποτυχημένες στρατηγικές κινήσεις (η πανωλεθρία που συνόδευσε τον επανασχεδιασμό του Snapchat), καταγγελίες για ελλιπή μέτρα προστασίας ενάντια στη μάστιγα του on line bullying (Ιnstagram), η σχέση των social media με τη δημοσιογραφία έχει “κανονικοποιηθεί” σε τέτοιο βαθμό (Lasorsa, Lewis και Holton, 2012), που μοιάζει πλέον αδύνατο να διαρραγεί.

GAFAM: η μάχη για το «ελεύθερο» διαδίκτυο

Με τη σταδιακή αλλαγή του οικονομικού μοντέλου από οικονομίες υπηρεσιών σε οικονομίες “εμπειριών” αναδύεται ένας κόσμος με όλο και λιγότερο οικονομικό ανταγωνισμό, ένας κόσμος μονοπωλίων. Στο νέο οικονομικό μοντέλο το σημαντικότερο στοιχείο είναι αφενός η εξατομίκευση της εμπειρίας του καταναλωτή, αφετέρου η δυνατότητα παροχής εξατομικευμένων εμπειριών σε όλο και περισσότερους καταναλωτές με το χαμηλότερο δυνατό κόστος (Gilmore and Pine, 2013).Σε αυτό το περιβάλλον, οι big tech εταιρείες, αλλιώς γνωστές και ως GAFAM (Google, Apple, Facebook, Amazon, Microsoft), φαίνεται να έχουν την πίτα, να κρατούν και το μαχαίρι…

Ζητήματα αξιοπιστίας και “πρόωρης γήρανσης” για το Facebook

Η ανάπτυξη του Facebook είναι συνυφασμένη με την ανάδυση της ψηφιακής εποχής, αλλά πλέον αντιμετωπίζει τα προβλήματα της «ενηλικίωση» του. Το σκάνδαλο της μεγαλύτερης διαρροής και κατάχρησης προσωπικών δεδομένων από την εταιρία ανάλυσης δεδομένων, Cambridge Analytica, οι ψευδείς ειδήσεις καθώς και η ηλικιακή διαφοροποίηση των χρηστών του, αποτελούν ζητήματα, που καλείται να διαχειριστεί η πιο δημοφιλής παγκόσμια διαδικτυακή πλατφόρμα. Το Facebook, για πρώτη φορά μετά την 14χρονη παρουσία του, βιώνει αλλεπάλληλες κρίσεις, που αφορούν στην αξιοπιστία του αλλά και θέτουν, για πρώτη φορά τόσο έντονα, σε κίνδυνο την εικόνα του στο παγκόσμιο κοινό του. Το Facebook γερνάει αλλά παράλληλα κάνει τα λάθη ενός εφήβου.

Η ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΡΚΩΣ ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΩΝ MEMES ΣΤΟ MARKETING

Η διείσδυση των διαρκώς εξελισσόμενων memes στο μάρκετινγκ Της Φαίης Δουλγκέρη Αν και έχουν περάσει αρκετοί μήνες από τότε που τα βίντεο-εκδοχές του Harlem Shake[1] αποτελούσαν την απόλυτη μόδα στο διαδίκτυο, ακόμα κάθε 1 λεπτό και 43 δευτερόλεπτα κάποιος αναρτά στο διαδίκτυο τη δική του εκδοχή (Dewey, 2014). Το πρώτο βίντεο αναρτήθηκε το Μάρτιο του…

FACEBOOK ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΑΝΤΙΡΡΟΠΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ;

Στέλιος Παπαθανασόπουλος, Ηλίας Αθανασιάδης, Μαρία Ξενοφώντος   Στον απόηχο των αναταράξεων που έχουν προκαλέσει οι συνεχείς αποκαλύψεις του πρώην τεχνικού συμβούλου της Yπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας (ΝSA) των ΗΠΑ Έντουαρντ Σνόουντεν για τις μαζικές παρακολουθήσεις που πραγματοποιούσε η κρατική υπηρεσία, η προστασία της ιδιωτικότητας στη νέα τεχνολογική πραγματικότητα του 21ου αιώνα έχει αναδειχθεί σε ένα από…

ΟΣΑ ΜΑΣ ΔΙΔΑΞΕ ΤΟ ΜΟΥΝΤΙΑΛ ΓΙΑ ΤΟ TWITTER

Της Ηλιάνας Γιαννούλη Μπορεί  το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα  ποδοσφαίρου να ολοκληρώθηκε με αδιαμφισβήτητο νικητή τη Γερμανία, τα social media όμως  επιδόθηκαν σε έναν αγώνα εντυπώσεων, δημοσιεύοντας στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των χρηστών καθ’ όλη τη διάρκεια του Mundial. Το Facebook ανακοίνωσε ότι κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου καταγράφηκαν 3 δις «αλληλεπιδράσεις» (αναρτήσεις, σχόλια,…