Fake news: Η εποχή της ‘μετα-αλήθειας’ και ο ρόλος των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης

Τα αποτελέσματα των Αμερικανικών εκλογών και του Βρετανικού δημοψηφίσματος το 2016 έφεραν στο προσκήνιο τα λεγόμενα fake news, δηλαδή τις κατασκευασμένες ή ψεύτικες ειδήσεις. Το παρόν άρθρο μετά από μια σύντομη ιστορική αναδρομή στην διασπορά ψευδών ειδήσεων από τα ΜΜΕ, επικεντρώνεται στις Αμερικανικές εκλογές του 2016 και στο Βρετανικό δημοψήφισμα που διεθνώς έχουν θεωρηθεί ως σημεία αναφοράς στη σύγχρονη ιστορία της διασποράς ψευδών ειδήσεων. Το άρθρο εστιάζει στον καταλυτικό ρόλο που έπαιξαν οι αλγόριθμοι και οι πλατφόρμες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης καθώς και τις επιπτώσεις που έχουν στην δημοσιογραφία και την δημοκρατία, εξετάζοντας συγχρόνως και την περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας, και τους τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου.

Social media και δημοσιογράφοι: Χτίζοντας ένα ισχυρό “brand name”

Αν και το 2018 ήταν σίγουρα μια “ατυχής” χρονιά για τα social media, η οποία σημαδεύτηκε από σκάνδαλα αναφορικά με την παραβίαση της ιδιωτικότητας των χρηστών (Facebook), αποτυχημένες στρατηγικές κινήσεις (η πανωλεθρία που συνόδευσε τον επανασχεδιασμό του Snapchat), καταγγελίες για ελλιπή μέτρα προστασίας ενάντια στη μάστιγα του on line bullying (Ιnstagram), η σχέση των social media με τη δημοσιογραφία έχει “κανονικοποιηθεί” σε τέτοιο βαθμό (Lasorsa, Lewis και Holton, 2012), που μοιάζει πλέον αδύνατο να διαρραγεί.

GAFAM: η μάχη για το «ελεύθερο» διαδίκτυο

Με τη σταδιακή αλλαγή του οικονομικού μοντέλου από οικονομίες υπηρεσιών σε οικονομίες “εμπειριών” αναδύεται ένας κόσμος με όλο και λιγότερο οικονομικό ανταγωνισμό, ένας κόσμος μονοπωλίων. Στο νέο οικονομικό μοντέλο το σημαντικότερο στοιχείο είναι αφενός η εξατομίκευση της εμπειρίας του καταναλωτή, αφετέρου η δυνατότητα παροχής εξατομικευμένων εμπειριών σε όλο και περισσότερους καταναλωτές με το χαμηλότερο δυνατό κόστος (Gilmore and Pine, 2013).Σε αυτό το περιβάλλον, οι big tech εταιρείες, αλλιώς γνωστές και ως GAFAM (Google, Apple, Facebook, Amazon, Microsoft), φαίνεται να έχουν την πίτα, να κρατούν και το μαχαίρι…

Η χαμένη εμπιστοσύνη στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης

Από τις κύριες προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι η αμφισβήτηση της αξιοπιστίας των πληροφοριών που μεταδίδουν. Όπως έδειξε μεγάλη έρευνα του Ινστιτούτου Reuters για τη μελέτη της δημοσιογραφίας (2017), οι περισσότεροι καταναλωτές περιεχομένου δεν εμπιστεύονται πια τα παραδοσιακά Μέσα ενημέρωσης, αλλά συγχρόνως έχουν γίνει περισσότερο καχύποπτοι και με τα Social Media. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση της Ελλάδας.

ΚΥΝΗΓΩΝΤΑΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ

Του Στέλιου Παπαθανασόπουλου Μία από τις μεγάλες προκλήσεις για τους εκδότες σήμερα, καθώς τα διαφημιστικά έσοδα βυθίζονται και οι πωλήσεις φυλλορροούν, είναι να στραφούν οι αναγνώστες στις ψηφιακές εκδοχές των εντύπων τους κι ακόμη περισσότερο να διαβάσουν (έστω να κλικάρουν) αρκετές φορές τα αναρτημένα άρθρα στην ιστοσελίδα. Κι ενώ αυτό αποτελεί εδώ και καιρό μια…

ΤΑ ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ «ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ» ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΤΖΕΝΤΑΣ

Της Ιουλίας Ντάγκα Η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας και της επιστήμης της πληροφορίας επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητά μας σε όλους τους τομείς, με αποτέλεσμα τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης να χρησιμοποιούνται ευρέως αποτελώντας κυρίαρχο επικοινωνιακό μέσο. Η ακατάπαυστη και άμεση παροχή της πληροφορίας από τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης επιχειρεί να ικανοποιήσει τις ανάγκες και…

TA SOCIAL MEDIA ΕΙΣΒΑΛΛΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ FACEBOOK NEWSWIRE

  Της Φαίης Δουλγκέρη Η σχέση των δημοσιογράφων με τα social media ξεκίνησε ως μία σχέση μάλλον ανταγωνιστική. Στην αρχή, ο φόβος του άγνωστου, έβαλε τους περισσότερους επαγγελματίες των media απέναντι στα social media. Οι δηλώσεις των δημοσιογράφων εναντίον τους ήταν πολλές, κυρίως σε σχέση με την αξιοπιστία τους. Η γρήγορη πρόοδος της τεχνολογίας, γέννησε…