Fake news: Η εποχή της ‘μετα-αλήθειας’ και ο ρόλος των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης

Τα αποτελέσματα των Αμερικανικών εκλογών και του Βρετανικού δημοψηφίσματος το 2016 έφεραν στο προσκήνιο τα λεγόμενα fake news, δηλαδή τις κατασκευασμένες ή ψεύτικες ειδήσεις. Το παρόν άρθρο μετά από μια σύντομη ιστορική αναδρομή στην διασπορά ψευδών ειδήσεων από τα ΜΜΕ, επικεντρώνεται στις Αμερικανικές εκλογές του 2016 και στο Βρετανικό δημοψήφισμα που διεθνώς έχουν θεωρηθεί ως σημεία αναφοράς στη σύγχρονη ιστορία της διασποράς ψευδών ειδήσεων. Το άρθρο εστιάζει στον καταλυτικό ρόλο που έπαιξαν οι αλγόριθμοι και οι πλατφόρμες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης καθώς και τις επιπτώσεις που έχουν στην δημοσιογραφία και την δημοκρατία, εξετάζοντας συγχρόνως και την περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας, και τους τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου.

Advertisements

Social media και δημοσιογράφοι: Χτίζοντας ένα ισχυρό “brand name”

Αν και το 2018 ήταν σίγουρα μια “ατυχής” χρονιά για τα social media, η οποία σημαδεύτηκε από σκάνδαλα αναφορικά με την παραβίαση της ιδιωτικότητας των χρηστών (Facebook), αποτυχημένες στρατηγικές κινήσεις (η πανωλεθρία που συνόδευσε τον επανασχεδιασμό του Snapchat), καταγγελίες για ελλιπή μέτρα προστασίας ενάντια στη μάστιγα του on line bullying (Ιnstagram), η σχέση των social media με τη δημοσιογραφία έχει “κανονικοποιηθεί” σε τέτοιο βαθμό (Lasorsa, Lewis και Holton, 2012), που μοιάζει πλέον αδύνατο να διαρραγεί.

GAFAM: η μάχη για το «ελεύθερο» διαδίκτυο

Με τη σταδιακή αλλαγή του οικονομικού μοντέλου από οικονομίες υπηρεσιών σε οικονομίες “εμπειριών” αναδύεται ένας κόσμος με όλο και λιγότερο οικονομικό ανταγωνισμό, ένας κόσμος μονοπωλίων. Στο νέο οικονομικό μοντέλο το σημαντικότερο στοιχείο είναι αφενός η εξατομίκευση της εμπειρίας του καταναλωτή, αφετέρου η δυνατότητα παροχής εξατομικευμένων εμπειριών σε όλο και περισσότερους καταναλωτές με το χαμηλότερο δυνατό κόστος (Gilmore and Pine, 2013).Σε αυτό το περιβάλλον, οι big tech εταιρείες, αλλιώς γνωστές και ως GAFAM (Google, Apple, Facebook, Amazon, Microsoft), φαίνεται να έχουν την πίτα, να κρατούν και το μαχαίρι…

ΟΣΑ ΜΑΣ ΔΙΔΑΞΕ ΤΟ ΜΟΥΝΤΙΑΛ ΓΙΑ ΤΟ TWITTER

Της Ηλιάνας Γιαννούλη Μπορεί  το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα  ποδοσφαίρου να ολοκληρώθηκε με αδιαμφισβήτητο νικητή τη Γερμανία, τα social media όμως  επιδόθηκαν σε έναν αγώνα εντυπώσεων, δημοσιεύοντας στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των χρηστών καθ’ όλη τη διάρκεια του Mundial. Το Facebook ανακοίνωσε ότι κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου καταγράφηκαν 3 δις «αλληλεπιδράσεις» (αναρτήσεις, σχόλια,…

ΡΕΚΟΡ TWEETS ΣΤΙΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

Οι αμερικανικές εκλογές του 2012 αποτέλεσαν το κεντρικό θέμα στις μεγαλύτερες εφημερίδες ανά την υφήλιο, έγιναν κεντρικό θέμα στα δελτία ειδήσεων σχεδόν όλων των διεθνών και τοπικών δικτύων αλλά παράλληλα έγιναν και το πιο «τιτιβισμένο» πολιτικό γεγονός στο Twitter στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Το δημοφιλές κοινωνικό δίκτυο επέλεξε εξάλλου και ο επανεκλεγείς πρόεδρος για να πει…

ΡΟΜΝΕΪ VS ΟΜΠΑΜΑ: ΤΟ ΠΙΟ «ΠΟΛΥ – ΤΙΤΙΒΙΣΜΕΝΟ» ΝΤΙΜΠΕΪΤ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΗΠΑ

Aδιαμφισβήτητος νικητής των εντυπώσεων αναδείχθηκε ο  Ρεπουμπλικάνος υποψήφιος, Μιτ Ρόμνεϊ κατά την πρώτη τηλεοπτική αναμέτρηση για την αμερικανική προεδρία, η οποία  πραγματοποιήθηκε στο Ντένβερ με κεντρικό θέμα συζήτησης την εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Πέρα όμως από την τηλεοπτική «μονομαχία», οι δύο υποψήφιοι για την αμερικανική προεδρία είχαν να δώσουν και τη «μάχη» των social media,…

«ΟΤΑΝ ΑΝΑΡΤΑΣ ΕΝΑ TWEET ΕΙΝΑΙ ΣΑΝ ΝΑ ΦΩΝΑΖΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ»

Υποστηρίζοντας αυτή τη θέση ο Μάθιου Σκιαρίνο, δικαστής στη Νέα Υόρκη ζήτησε από το Twitter να του διαβιβάσει τα στοιχεία και τα tweets ενός μέλους του, που συμμετείχε στις διαδηλώσεις του κινήματος Occupy Wall Street και ήταν ανάμεσα στα 700 άτομα που συνελήφθησαν στη γέφυρα Brooklyn τον Οκτώβριο. Πιο συγκεκριμένα, ο δικαστής Σκιαρίνο, θεωρώντας ότι…