Medianalysis Team

Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Οπτικοακουστικών Μέσων, που υπάγεται στο Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο, μόλις δημοσίευσε μια νέα έκδοση της έκθεσης «Γυναίκες επαγγελματίες στην ευρωπαϊκή κινηματογραφική παραγωγή: στοιχεία για την περίοδο 2015-2024». Η έκθεση αναλύει την ανισότητα των φύλων σε έξι κατηγορίες προσωπικού πίσω από την κάμερα: σκηνοθέτες, σεναριογράφοι, παραγωγοί, κινηματογραφιστές, συνθέτες και μοντέρ.

Η νέα αυτή έκθεση διαπιστώνει τα εξής:

Μεταξύ 2020 και 2024, οι γυναίκες αντιπροσώπευαν το 27 % των επαγγελματιών που συμμετείχαν στην παραγωγή ευρωπαϊκών ταινιών μεγάλου μήκους. Τρεις σωρευτικοί παράγοντες ισχύουν για τους περισσότερους από τους ρόλους που αξιολογούνται στην παρούσα έκθεση:

Χαμηλό ποσοστό γυναικών στον ενεργό επαγγελματικό πληθυσμό.

Λιγότερες αναθέσεις για τις ενεργές γυναίκες επαγγελματίες.

Η εργασία μοιράζεται συχνότερα με άλλους επαγγελματίες (π.χ. οι γυναίκες σεναριογράφοι συν-γράφουν πιο συχνά από τους άνδρες συναδέλφους τους).

Η ανισότητα μεταξύ των φύλων ποικίλλει ανάλογα με το επάγγελμα. Μεταξύ 2020 και 2024, το ποσοστό των γυναικών επαγγελματιών ήταν υψηλότερο για τους παραγωγούς (34 %), τους σεναριογράφους (31 %) και τους συντάκτες (30 %), το ίδιο με το μέσο όρο για τους σκηνοθέτες (27 %), αλλά σημαντικά χαμηλότερο για τους κινηματογραφιστές (14 %) και τους συνθέτες (13 %).

Οι γυναίκες επαγγελματίες φαίνεται να εκπροσωπούνται σε μεγαλύτερο βαθμό όταν αρκετοί επαγγελματίες συνεργάζονται σε έναν ρόλο, όπως συμβαίνει με τις ομάδες παραγωγών και σεναριογράφων. Αντίθετα, οι γυναίκες τείνουν να υποεκπροσωπούνται περισσότερο όταν ο ρόλος ασκείται γενικά από έναν μόνο επαγγελματία, π.χ. σκηνοθέτες, κινηματογραφιστές ή συνθέτες.

Ωστόσο, ακόμη και σε ρόλους όπου αρκετοί επαγγελματίες είναι υπεύθυνοι για τη συγγραφή ή την παραγωγή μιας ταινίας, οι ομάδες καθοδηγούνται κυρίως από άνδρες επαγγελματίες. Για παράδειγμα, μεταξύ 2020 και 2024, οι γυναίκες σεναριογράφοι αντιπροσώπευαν το 31 % των σεναρίων ταινιών, αλλά οι ομάδες με επικεφαλής γυναίκες αντιπροσώπευαν μόλις το 22 % του συνόλου των ομάδων σεναριογράφων, σε σύγκριση με το 64 % των ομάδων με επικεφαλής άνδρες.

Κατά τη δεκαετία 2015-2024, το ποσοστό των γυναικών επαγγελματιών αυξήθηκε, αν και μόνο μέτρια. Συγκρίνοντας τα μέσα ποσοστά των περιόδων 2015-2019 και 2020-2024, το ποσοστό των γυναικών επαγγελματιών αυξήθηκε μόνο κατά 3 % όσον αφορά τον ενεργό πληθυσμό, τις αναθέσεις και τις ομάδες υπό τη διεύθυνση γυναικών. Το 2024, το συνολικό ποσοστό των ενεργών γυναικών επαγγελματιών ήταν 26%, ακολουθούμενο από το ποσοστό των γυναικών στις αναθέσεις με 24% και το ποσοστό των ομάδων με επικεφαλής γυναίκες με 10%.

Η ακόλουθη εικόνα προκύπτει όταν εξετάζουμε μεμονωμένους επαγγελματικούς ρόλους. Η σύγκριση των μέσων ποσοστών για τις περιόδους 2015-2019 και 2020-2024 δείχνει ότι το ποσοστό των γυναικών σκηνοθετών αυξήθηκε κατά 3%. Οι ρόλοι με πολύ χαμηλή εκπροσώπηση των γυναικών, όπως οι συνθέτες και οι κινηματογραφιστές, σημείωσαν μια μικρή βελτίωση (+4% και +2% αντίστοιχα). Εν τω μεταξύ, οι ρόλοι με ποσοστό γυναικών άνω του μέσου όρου, όπως οι παραγωγοί και οι σεναριογράφοι, αυξήθηκαν κατά 4%. Ωστόσο, το ποσοστό των γυναικών μοντέρ παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο (αύξηση μόλις 1%) μεταξύ των δύο αυτών περιόδων.

Το είδος του ντοκιμαντέρ έχει την ισχυρότερη παρουσία γυναικών. Κατά μέσο όρο, τα ντοκιμαντέρ παρουσίαζαν υψηλότερο ποσοστό γυναικών επαγγελματιών σε όλους τους ρόλους σε σύγκριση με άλλα είδη ταινιών.

Για παράδειγμα, αν εφαρμοστούν οι μέσοι ρυθμοί αύξησης της γυναικείας παρουσίας κατά την τελευταία δεκαετία, η ισότητα των φύλων θα επιτευχθεί τα ακόλουθα έτη: 2043 για τις σεναριογράφους, 2047 για τις σκηνοθέτιδες, 2061 για τις συνθέτριες, 2074 για τις μοντέρ και 2077 για τις παραγωγούς. Με τους σημερινούς ρυθμούς, η ισότητα των φύλων για τους κινηματογραφιστές θα επιτευχθεί μόνο το 2204. Λαμβάνοντας υπόψη όλους τους ρόλους συνολικά, η ισότητα των φύλων στην παραγωγή ευρωπαϊκών ταινιών μεγάλου μήκους θα επιτευχθεί έως το 2047.

Ωστόσο, υπάρχει μια πιο ενθαρρυντική πτυχή που θα μπορούσε να συμβάλει στην ταχύτερη επίτευξη της ισότητας των φύλων. Οι γυναίκες που ασκούν έναν ρόλο είναι πιο πιθανό να συνεργάζονται με άλλες γυναίκες. Για παράδειγμα, το ποσοστό των γυναικών σεναριογράφων και παραγωγών είναι σημαντικά υψηλότερο όταν ο σκηνοθέτης είναι γυναίκα, όπως και το ποσοστό των έργων που έχουν γραφτεί ή παραχθεί κυρίως από γυναίκες. Η πρόοδος σε έναν ρόλο είναι επομένως πιθανό να έχει θετικό αντίκτυπο στους άλλους.

Πηγή: https://rm.coe.int/female-professionals-in-european-film-production-2015-2024-figures-sep/4880286d54