12.664 τηλεοπτικά κανάλια λειτουργούν στην Ευρώπη σήμερα. Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση από το Ευρωπαϊκό Οπτικοακουστικό Παρατηρητήριο, τα τρία τέταρτα εξ αυτών είναι επίγειες (γραμμικές) τηλεοπτικές υπηρεσίες (9.349 τηλεοπτικά κανάλια) και το ένα τέταρτο είναι μη γραμμικές υπηρεσίες (3.315 υπηρεσίες VOD και πλατφόρμες ανταλλαγής βίντεο).

Οι μεγαλύτερες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον οπτικοακουστικό τομέα της Ευρώπης είναι αμερικανικής προέλευσης. Περίπου ένα στα πέντε (18%) τηλεοπτικά κανάλια (εκτός της τοπικής τηλεόρασης) ανήκει σε αμερικανικά ιδιοκτησιακά συμφέροντα και περισσότερες από το ένα τρίτο όλων των συνδρομητικών τηλεοπτικών υπηρεσιών SVOD (39%) και TVOD (33%) ανήκουν σε αμερικανικές εταιρείες. Οι αμερικανικές εταιρείες κυριαρχούν στην παιδική τηλεόραση και στη συνδρομητική ψυχαγωγική τηλεόραση. Περίπου τα μισά από όλα τα παιδικά τηλεοπτικά κανάλια στην Ευρώπη ανήκουν στις ΗΠΑ (48%) και το ίδιο ισχύει για το 59% των τηλεοπτικών συνδρομητικών υπηρεσιών ψυχαγωγίας.

Για τη χαρτογράφηση του διαρκώς μεταβαλλόμενου ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού πεδίου, το Ευρωπαϊκό Οπτικοαουστικό Παρατηρητήριο, τμήμα του Συμβουλίου της Ευρώπης στο Στρασβούργο, δημοσίευσε μια νέα έκδοση της ετήσιας έκθεσής του για τα τηλεοπτικά κανάλια και τις υπηρεσίες κατά παραγγελία στην Ευρώπη. Στην έκθεση αυτή επισημαίνεται ότι:

• Μία στις τέσσερις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων στην Ευρώπη είναι συνδρομητικού περιεχομένου
• Ο ευρωπαϊκός τομέας των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων έχει διαμορφωθεί από την ανάπτυξη των μοναδικών εθνικών οικοσυστημάτων μέσων. Αυτή η ποικιλομορφία αντικατοπτρίζεται σε έναν τομέα που διαθέτει συνολικά 12.664 υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων που είναι διαθέσιμες στην ευρύτερη Ευρώπη (Δεκ. 2022).
• Περίπου τα τρία τέταρτα αυτών είναι επίγεια τηλεοπτικά κανάλια (9.349) και το ένα τέταρτο είναι συνδρομητικές υπηρεσίες (3.315 υπηρεσίες VOD και πλατφόρμες ανταλλαγής βίντεο).
• Το περιεχόμενο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών στην Ευρώπη αποκαλύπτει σημαντικές διαφορές μεταξύ επίγειων και διαδικτυακών τηλεοπτικών καναλιών. Ενώ ο τηλεοπτικός προγραμματισμός καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τον θεματικό κατακερματισμό, οι υπηρεσίες κατά παραγγελία έχουν σαφή εστίαση στο περιεχόμενο κινηματογραφικών ταινιών και τηλεοπτικής μυθοπλασίας.

Όσον αφορά στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, η ευρωπαϊκή τηλεοπτική αγορά χωρίζεται σε έναν δημόσιο τομέα με κυρίως γενικευμένο προγραμματισμό που διατίθεται στα επίγεια ψηφιακά δίκτυα και σε έναν ιδιωτικό τομέα που έχει επεκταθεί σε θεματικά κανάλια, που μπορεί να διανέμονται διαμέσου της καλωδιακής τηλεόρασης, του διαδικτύου (IPTV) και των δορυφορικών καναλιών. Σχεδόν όλες οι συνδρομητικές τηλεοπτικές υπηρεσίες είναι ιδιωτικές (97%). Στην αγορά έχουν εισέλθει και τα δημόσια μέσα ενημέρωσης, προσφέροντας κυρίως catch-up υπηρεσίες του επίγειου τηλεοπτικού προγράμματός τους. Μία στις πέντε δημόσιες υπηρεσίες on-demand είναι επί πληρωμή, για παράδειγμα η διεθνής έκδοση του BBC iPlayer.

Σημαντική είναι η παρουσία των αμερικανικών φορέων στον ευρωπαϊκό τομέα της τηλεόρασης και της συνδρομητικής τηλεόρασης. Οι μη ευρωπαϊκοί παίκτες έχουν αποκτήσει ισχυρά ερείσματα στην ευρωπαϊκή οπτικοακουστική αγορά. Ένας στους πέντε εκ των 50 κορυφαίων τηλεοπτικών ομίλων και πάνω από το ένα τρίτο των 50 κορυφαίων ομίλων συνδρομητικών τηλεοπτικών υπηρεσιών ανήκει σε μη ευρωπαϊκή μητρική εταιρεία.

Οι αμερικανικοί φορείς αντιπροσωπεύουν τη μεγαλύτερη ομάδα μη ευρωπαϊκών μητρικών εταιρειών οπτικοακουστικών υπηρεσιών AV την Ευρώπη. Περίπου ένα στα πέντε (18%) εκ των ιδιωτικών τηλεοπτικών καναλιών (εκτός της τοπικής τηλεόρασης) ανήκει στις ΗΠΑ και πάνω από το ένα τρίτο όλων των τηλεοπτικών υπηρεσιών SVOD (39%) και TVOD (33%) στην Ευρώπη ανήκει σε αμερικανική εταιρεία.

Οι αμερικανικοί φορείς δεσπόζουν στον τομέα της παιδικής τηλεόρασης και της ψυχαγωγίας SVOD. Περίπου τα μισά από όλα τα παιδικά τηλεοπτικά κανάλια στην Ευρώπη ανήκουν στις ΗΠΑ (48%). Το εμπορικό σήμα Nickelodeon της Paramount, το Disney Channel της Disney, το Cartoon Network της AT&T και το JimJam της AMC Networks αποτελούν εξέχοντα παραδείγματα. Οι αμερικανικοί φορείς κυριαρχούν επίσης στη διαδικτυακή ψυχαγωγία ενηλίκων με μερίδιο 59% στην προσφορά συνδρομητικών υπηρεσιών βίντεο κατά παραγγελία. Οι αμερικανικές εταιρείες είναι κατά πολύ πιο ισχυρές από όλους τους ανταγωνιστές τους σε διεθνές επίπεδο.

Η Walt Disney Company, για παράδειγμα, είναι, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Οπτικοακουστικό Παρατηρητήριο, σχεδόν πανταχού παρούσα στην Ευρώπη, καθώς δραστηριοποιείται σε 44 ευρωπαϊκές τηλεοπτικές αγορές. Όσον αφορά τα κέντρα εγκατάστασής τους, οι πανευρωπαϊκοί παίκτες εφαρμόζουν διαφορετικές στρατηγικές. Το  Netflix, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί μια συγκεντρωτική στρατηγική με μια κύρια χώρα εγκατάστασης από την οποία στοχεύει στις ευρωπαϊκές αγορές. Η Vivendi χρησιμοποιεί στρατηγική πολλών χωρών, όπου συνήθως ένας μικρός αριθμός χωρών χρησιμεύει ως βάση για τη στόχευση διαφόρων εθνικών αγορών. Η AT&T, αντίθετα, εφαρμόζει μια αποκεντρωμένη στρατηγική όπου ένας μεγαλύτερος αριθμός κέντρων εγκατάστασης εξυπηρετεί τις ευρωπαϊκές αγορές.

(photo αρχικής σελίδας by Ksenia Chernaya:
https://www.pexels.com/photo/unrecognizable-girl-eating-and-watching-tv-in-living-room-4740533/)