Ελληνοτουρκικές σχέσεις και ΜΜΕ με φόντο την κρίση στον Έβρο το 2020

Έρευνα που εστιάζει στη δημοσιογραφική κάλυψη της προσφυγικής κρίσης, που έλαβε χώρα στον Έβρο τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2020, από δύο ελληνικές και δύο τουρκικές εφημερίδες αποκαλύπτει ότι οι εφημερίδες με πιο συντηρητικό πολιτικό προσανατολισμό και στις δύο χώρες (Η Καθημερινή, Hürriyet) αξιοποίησαν κατά κύριο λόγο το «πλαίσιο σύγκρουσης», ενώ οι εφημερίδες με αριστερό προσανατολισμό δεν ταυτίστηκαν ως προς το πλαίσιο που κυριάρχησε στα πρωτοσέλιδά τους. Συγκεκριμένα στην περίπτωση της Εφημερίδας των Συντακτών το «πλαίσιο ευθύνης» αποδείχθηκε κυρίαρχο, ενώ στην αντίστοιχη περίπτωση της τουρκικής εφημερίδας BirGün πρωτοστάτησε το «πλαίσιο ανθρώπινου ενδιαφέροντος». Η ελληνική εφημερίδα αριστερού προσανατολισμού «έκρινε» τις επιλογές της κυβέρνησής της, ενώ η τουρκική αυτοαποκαλούμενη ως ανεξάρτητη εφημερίδα απέφυγε να μιλήσει για ευθύνες και επικεντρώθηκε στην επίκληση στο συναίσθημα, προβάλλοντας ανθρώπινες ιστορίες προσφύγων και μεταναστών.

Προσφυγικό/Μεταναστευτικό ζήτημα και ΜΜΕ: Αναπαραστάσεις των Ουκρανών προσφύγων και των μεταναστών από την Τουρκία στον ελληνικό ψηφιακό Τύπο

Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με μια νέα προσφυγική κρίση μεγάλων διαστάσεων. Σύμφωνα με έρευνα που μελετάει τον τρόπο αναπαράστασης των Ουκρανών προσφύγων συγκριτικά με την αναπαράσταση των μεταναστών/ εκτοπισμένων ανθρώπων από την Τουρκία σε ελληνικές ειδησεογραφικές ιστοσελίδες εφημερίδων εμφανίζεται ότι στο σύνολό τους οι ψηφιακές εκδόσεις κάνουν κατά κύριο λόγο χρήση της πλαισίωσης «ανθρώπινου ενδιαφέροντος», εστιάζοντας σε στοιχεία που θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια ευαισθητοποίηση από την πλευρά των αναγνωστών. Παράλληλα, η πλαισίωση «απόδοσης ευθυνών» υπερτερεί στα δημοσιεύματα που αναφέρονται στους μετανάστες, καθώς οι ειδησεογραφικές ιστοσελίδες επιχειρούν να επιρρίψουν ευθύνες για τις μαζικές μεταναστευτικές ροές. Τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν σημαντικές διαφοροποιήσεις στην αναπαράσταση των Ουκρανών προσφύγων και των μεταναστών από την Τουρκία μεταξύ των ιστοσελίδων του δείγματος.

Δημοσιογραφία κι επανεκπαίδευση

Η διαδικτυακή επανάσταση έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές στο δημοσιογραφικό επάγγελμα. Οι νέες τεχνολογίες έχουν τροποποιήσει το σύγχρονο επικοινωνιακό περιβάλλον και οι δημοσιογράφοι καλούνται να αποκτούν διαρκώς νέα εφόδια και γνώσεις για τη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή της δημοσιογραφίας. Καθώς ο κόσμος των μέσων ενημέρωσης μεταβάλλεται διαρκώς, οι επαγγελμαγτίες δημοσιογράφοι καλούνται να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα. Οι Έλληνες δημοσιογράφοι, ιδίως ηλικίας 45 ετών και άνω, δεν αποτελούν εξαίρεση. Σε έρευνα που πραγματοποιήσαμε με αφορμή τα «Σεμινάρια της ΕΣΗΕΑ» διαπιστώσαμε ότι: (α) Το επίπεδο γνώσεων των επαγγελματιών δημοσιογράφων ως προς τον χειρισμό των ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι υψηλό, όχι όμως το επίπεδο γνώσεων σε εξειδικευμένες δεξιότητες ψηφιακής δημοσιογραφίας, (β) οι παροχούμενες γνώσεις των σεμιναρίων δεν βοήθησαν στην (επαν)ένταξη στην αγορά εργασίας και (γ) Οι δημοσιογράφοι επιθυμούν να εκπαιδεύονται δια βίου στα θέματα Νέων Μέσων από συνέργειες φορέων με υβριδικό τρόπο.