Medianalysis Team

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Οπτικοακουστικού Παρατηρητηρίου, το 2023 ήταν διαθέσιμες 34.000 διαφορετικές κινηματογραφικές ταινίες μέσω τηλεόρασης ή/και υπηρεσιών VOD.

Οι υπηρεσίες TVOD και SVOD προσέφεραν σημαντικά μεγαλύτερο εύρος ταινιών σε σύγκριση με την τηλεόραση και τη FOD (Free Video on Demand), διαθέτοντας 27.000 και 28.000 τίτλους αντίστοιχα, έναντι 14.000 και 10.000.

Κατά μέσο όρο, ανά χώρα της ΕΕ, η TVOD διέθετε περίπου 9.300 ταινίες, η SVOD 9.200, η τηλεόραση 3.000 και η FOD 1.400.

Πόσο σημαντικές είναι οι κινηματογραφικές ταινίες στο σύνολο των διαθέσιμων τίτλων;

Για να κατανοήσουμε τη σύνθεση των καταλόγων VOD, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, σε αντίθεση με την τηλεόραση, μόνο μια μειοψηφία των διαθέσιμων ταινιών έχει προβληθεί σε κινηματογραφικές αίθουσες εντός ΕΕ.

Ωστόσο, προκύπτουν σημαντικές διαφορές ανάλογα με την προέλευση:

• Οι ταινίες ευρωπαϊκής παραγωγής (ΕΕ) έχουν στην πλειονότητά τους προβληθεί στους κινηματογράφους.
• Αντιθέτως, οι περισσότερες αμερικανικές ταινίες (ΗΠΑ) δεν έχουν κινηματογραφική προβολή στην Ευρώπη. Σε αυτές περιλαμβάνονται ταινίες που προβλήθηκαν σε άλλες ηπείρους αλλά όχι στην Ευρώπη, πρωτότυπες παραγωγές πλατφορμών SVOD και τηλεταινίες.

Με άλλα λόγια, οι υπηρεσίες VOD τείνουν να δίνουν προτεραιότητα σε κινηματογραφικές ταινίες όταν πρόκειται για ευρωπαϊκό περιεχόμενο, ενώ για τις αμερικανικές ταινίες καταφεύγουν συχνότερα σε τίτλους χωρίς προηγούμενη κινηματογραφική προβολή.

Έτσι, αν ληφθούν υπόψη μόνο οι κινηματογραφικές ταινίες, το ποσοστό συμμετοχής των ευρωπαϊκών παραγωγών υπερβαίνει το 30%, έναντι περίπου 20% στο σύνολο των καταλόγων.

Η εικόνα είναι διαφορετική για την τηλεόραση, όπου ο διαθέσιμος χώρος για ταινίες είναι μικρότερος. Εδώ, οι κινηματογραφικές ταινίες αποτελούν την κύρια πηγή περιεχομένου, ανεξαρτήτως προέλευσης. Τα τηλεοπτικά κανάλια μεταδίδουν συνολικά λιγότερες ταινίες από τις υπηρεσίες VOD και δεν χρειάζεται να συμπληρώνουν το πρόγραμμά τους με μη κινηματογραφικές ταινίες.

Πίνακας: Στατιστικά Στοιχεία Κινηματογραφικής Αγοράς (ΕΕ, 2023)

Κατηγορία Ανάλυσης	TVOD	SVOD	Γραμμική Τηλεόραση	FOD
Συνολικοί Διαθέσιμοι Τίτλοι (ΕΕ)	27.000	28.000	14.000	10.000
Μέσος Όρος Τίτλων ανά Χώρα	9.300	9.200	3.000	1.400
Διαθεσιμότητα Blockbusters (>500k εισιτήρια)	89% – 100%	95% – 100%	>82%	–
Κύρια Πηγή Περιεχομένου	Μικτή (Κιν/κά & Μη)	Μικτή (Κιν/κά & Μη)	Κυρίως Κινηματογραφικά	Μη Κινηματογραφικά
Ποσοστό Ευρωπαϊκών Ταινιών	~30%*	~30%*	~20%**	–

Πηγή: Ευρωπαϊκό Οπτικοακουστικού Παρατηρητήριο

Πόσες κινηματογραφικές ταινίες φτάνουν τελικά στην τηλεόραση και το VOD;

Η κινηματογραφική κυκλοφορία λειτουργεί ως «εγγύηση» για περαιτέρω εκμετάλλευση: το 84% των ταινιών που κυκλοφόρησαν στις αίθουσες το 2022 ήταν διαθέσιμο σε τηλεόραση ή/και VOD ήδη από το 2023. Οι υπηρεσίες SVOD και TVOD, με τους εκτεταμένους καταλόγους τους, αποτελούν τους βασικούς μοχλούς αυτής της μεταγενέστερης εκμετάλλευσης. Αντιθέτως, η τηλεόραση διαθέτει λιγότερο χρόνο για κινηματογραφικές ταινίες, ενώ η FOD βασίζεται κυρίως σε ταινίες που δεν προβλήθηκαν ποτέ στις αίθουσες και προέρχονται από παραγωγές μητρικών ραδιοτηλεοπτικών εταιρειών.

Το ποσοστό μεταφοράς από τη μεγάλη οθόνη σε άλλα μέσα ήταν υψηλότερο για τις αμερικανικές ταινίες (95%) σε σύγκριση με τις ευρωπαϊκές (83%). Το ποσοστό αυτό για τις ευρωπαϊκές ταινίες παραμένει αξιοσημείωτο, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύουν το 66% του συνόλου των ταινιών που προβλήθηκαν στους κινηματογράφους, έναντι μόλις 13% για τις αμερικανικές.

Γράφημα: Αριθμός και προέλευση των κινηματογραφικών ταινιών που μεταδόθηκαν στη γραμμική τηλεόραση το 2023 ανά χώρα και περιοχή προέλευσης, σε αριθμό κινηματογραφικών ταινιών που μεταδόθηκαν

Πηγή: Ευρωπαϊκό Οπτικοακουστικού Παρατηρητήριο

Ποιες κινηματογραφικές ταινίες είναι αυτές που διατίθενται;

Οι εμπορικά επιτυχημένες ταινίες έχουν προβάδισμα: το 92% των εισιτηρίων του 2022 αντιστοιχούσε σε ταινίες που ήταν ήδη διαθέσιμες στην τηλεόραση το 2023. Τα αντίστοιχα ποσοστά για SVOD και TVOD ήταν ακόμη υψηλότερα, φτάνοντας το 98% και 96% αντιστοίχως.

Αντίστοιχα υψηλά είναι τα ποσοστά και για τις ευρωπαϊκές ταινίες: το 82% των εισιτηρίων για ταινίες ΕΕ το 2022 αφορούσε τίτλους που προβλήθηκαν στην τηλεόραση το 2023, ενώ τα ποσοστά για SVOD και TVOD έφτασαν το 95% και 89% αντιστοίχως.

Σχεδόν το σύνολο (89%-100%) των εμπορικά επιτυχημένων ευρωπαϊκών ταινιών (με πάνω από 500.000 εισιτήρια) ήταν διαθέσιμο σε πλατφόρμες SVOD και TVOD, ενώ πάνω από το 82% αυτών είχε μεταδοθεί και από τη γραμμική τηλεόραση.

Ποσοστό των πρόσφατων κινηματογραφικών ταινιών της ΕΕ-27 που κυκλοφόρησαν το 2022, ανά παράθυρο διανομής, και εύρος εισιτηρίων του 2022 το 2023, σε ποσοστά των πρόσφατων κινηματογραφικών ταινιών της ΕΕ-27 που κυκλοφόρησαν το 2022 στους κινηματογράφους της ΕΕ-27.

Πηγή: Ευρωπαϊκό Οπτικοακουστικού Παρατηρητήριο

Οι ευρωπαϊκές ταινίες γίνονται πιο προσβάσιμες χάρη στην τηλεόραση και το VOD;

Ναι, η τηλεόραση και το VOD διευρύνουν σημαντικά τη γεωγραφική διαθεσιμότητα των ευρωπαϊκών ταινιών. Παρόλο που η κινηματογραφική διανομή σε μία χώρα συνήθως οδηγεί και σε προβολή από άλλα μέσα στην ίδια χώρα, οι υπηρεσίες VOD και η τηλεόραση προσφέρουν και ταινίες που προβλήθηκαν σε κινηματογράφους άλλων ευρωπαϊκών χωρών, αλλά όχι στη συγκεκριμένη αγορά. Μάλιστα, περισσότερες από τις μισές ευρωπαϊκές ταινίες που διατέθηκαν μέσω τηλεόρασης ή VOD σε μια χώρα δεν είχαν προηγουμένως προβληθεί στις κινηματογραφικές αίθουσες της ίδιας αυτής χώρας.

Συμπερασματικά, η πρόσβαση του κοινού στις ευρωπαϊκές κινηματογραφικές ταινίες αυξάνεται θεαματικά χάρη στις υπηρεσίες VOD και την τηλεόραση, με τον αριθμό των διαθέσιμων τίτλων να είναι 2 έως 5 φορές μεγαλύτερος σε σύγκριση με εκείνους που προβάλλονται αποκλειστικά στους κινηματογράφους κάθε χώρας ξεχωριστά.

Πηγή: https://rm.coe.int/how-are-theatrical-films-distributed-on-tv-and-vod-in-the-eu-2024-figu/48802ac308