Η εξέλιξη των πρωτοσέλιδων του Αθηναϊκού Τύπου από το 1981 μέχρι σήμερα

Η σημερινή εφημερίδα ουδόλως μοιάζει με την εφημερίδα που κρατούσαν στα χέρια τους οι αναγνώστες προ μερικών δεκαετιών. Το μικρό σχήμα έχει αντικαταστήσει το μεγάλο, ο αριθμός των ειδήσεων έχει περιοριστεί δραματικά, το κείμενο που τις συνοδεύει είναι από υποτυπώδες έως ανύπαρκτο, οι πληροφορίες δίνονται κατά κύριο λόγο μέσω infographics, οι φωτογραφίες, τα backround και φυσικά το χρώμα κυριαρχούν. Εδώ παρουσιάζουμε τα αποτελέσματα έρευνάς μας από την εξέταση 360 πρωτοσέλιδων πέντε μεγάλης εμβέλειας αθηναϊκών εφημερίδων στις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες (1981-2018). Η μελέτη εστίασε ως προς τα μορφολογικά τους στοιχεία αλλά και σε επίπεδο περιεχόμενου. Τα συμπεράσματα που εξήχθησαν είναι εντυπωσιακά τόσο, όσο προς τις αλλαγές που έχουν γίνει όσο και ως προς τις αιτίες που οδήγησαν στη σημερινή εικόνα του Τύπου.

Πριν και μετά το Brexit: Η διάχυση του λαϊκισμού στις επαγγελματικές ομάδες

Πυκνώνουν οι συζητήσεις από πολιτικούς, μελετητές και δημοσιογράφους για το ρόλο του λαϊκισμού ως μέσου προπαγάνδας και την απειλή που συνιστά για τη δημοκρατία. Έρευνες έχουν καταδείξει ότι η πόλωση που επικρατεί στο δημόσιο διάλογο επηρεάζει σημαντικά τον τρόπο που λαμβάνουν αποφάσεις οι πολίτες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν και συνεχίζει να είναι η περίπτωση του Brexit, στην οποία εστιάζεται η παρούσα μελέτη, όπου εξετάστηκε ο συστημικός λόγος των εργατικών σωματείων έναντι των «αυθόρμητων» επαγγελματικών ομάδων που εμφανίστηκαν στο Facebook στις παραμονές του δημοψηφίσματος του 2016 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Διαπιστώθηκε ότι τα εργατικά σωματεία ως θεσμός προτείνουν αρκετά διαφορετικές λύσεις σε σχέση με τις «αυθόρμητες» επαγγελματικές ομάδες. Ενώ σε επίπεδο ρητορικής κατηύθυναν συστηματικά και με συνέπεια το θυμό του κόσμου προς την ΕΕ, στοχοποιώντας άλλοτε τους ειδικούς, άλλοτε τις ελίτ κ.ο.κ. Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται ότι ο λαϊκισμός δεν είναι ένα προσωρινό φαινόμενο της κρίσης, καθώς διάφοροι παράγοντες ευνοούν τη νομιμοποίηση του στο δημόσιο διάλογο.

Το μέλλον της τηλεόρασης

Η 21η Νοεμβρίου έχει οριστεί από την ΟΥΝΕΣΚΟ ως η παγκόσμια ημέρα της τηλεόρασης. Η ελληνική πολιτεία διαμέσου του σήριαλ των αδειών έχει ασχοληθεί σχεδόν καθημερινά με τις τηλεοπτικές εξελίξεις τουλάχιστον τα τελευταία τριάντα χρόνια. Στην πράξη εκ διαισθήσεως αναγνωρίζουμε το ρόλο της τηλεόρασης ως το νέο πεδίο της κοινής μας αναφοράς, τη νέα μας φαντασιακή πλατεία και γειτονιά. Κι αυτό συνεχίζει να γίνεται και στην εποχή του διαδικτύου, τουλάχιστον για το κοντινό μας μέλλον. Η έλευση της τηλεόρασης, με τη μορφή μιας εφαρμογής (app) σημαίνει επίσης την έλευση πολλών νέων ανταγωνιστών στο πεδίο, πολλοί από αυτούς με επιχειρηματικά μοντέλα (και οικονομικούς στόχους) τελείως διαφορετικά από εκείνα που ξέραμε μέχρι σήμερα. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καθένας μπορεί να κερδίσει, και έτσι σίγουρα θα υπάρχουν νικητές και ηττημένοι.
Το ερώτημα είναι λοιπόν κατά πόσο είμαστε τελικά έτοιμοι ως χώρα να ανταποκριθούμε στα κελεύσματα αυτής της νέας εποχής ή θα περιμένουμε άλλα τριάντα χρόνια για να καταλάβουμε πού βρισκόμαστε.